Αβέβαιο το μέλλον της κρουαζιέρας

Στο λιμάνι του Κατακόλου

Αβέβαιο το μέλλον της κρουαζιέρας

Ιούνιος 01, 2020 09:00 ΠΜ
Αβέβαιο το μέλλον της κρουαζιέρας

 

 

Αβέβαιο προβλέπεται το μέλλον της κρουαζιέρας στο λιμάνι του Κατακόλου, που τα τελευταία χρόνια αποτελεί ένα από τα κορυφαία λιμάνια - προορισμούς στην Ελλάδα και συγκαταλέγεται στην 5η θέση αφίξεων κρουαζιερόπλοιων στη χώρα. Πηγές εκτιμούν πως η σεζόν του 2020 έχει χαθεί και η σταδιακή επιστροφή των κρουαζιερόπλοιων δεν αναμένεται να γίνει, πριν από την άνοιξη του 2021, που σημαίνει ότι μαζί με την πτώση της κρουαζιέρας, θα υπάρξει πτώση στον τζίρο σε μια σειρά επαγγελμάτων, που είχαν συναφή σχέση με την κρουαζιέρα.

«Τα μηνύματα είναι αρνητικά για το λιμάνι του Κατακόλου. Μέχρι στιγμής έχουμε 110 ακυρώσεις κρουαζιερόπλοιων και μιλάμε για απώλεια 300.000 επισκεπτών» τόνισε μιλώντας «Στο Κόκκινο Πάτρας» ο δήμαρχος Πύργου, Τάκης Αντωνακόπουλος.

«Συνεχίζονται οι ακυρώσεις και αυτό σημαίνει καταστροφή δεκάδων επιχειρήσεων στο λιμάνι, αλλά ισοδυναμεί με κατακόρυφη πτώση εισοδήματος σε επιχειρήσεις του β’ κύκλου, όσον αφορά τον τουρισμό. Για αυτή την απώλεια, που είναι δεδομένη και θα συνεχιστεί για Ιούλιο και Αύγουστο, αυτά είναι τα μηνύματα, έχουμε 6 εκατομμύρια συνολική απώλεια στην ευρύτερη οικονομία. Οι ακυρώσεις είναι έως το τέλος Ιουλίου, τον Αύγουστο δεν ξέρουν τι θα γίνει, ενώ σαφές χρονοδιάγραμμα δεν έχει δώσει καμία εταιρεία. Η δημοτική αρχή δεν είναι αρνητική στην πρόταση της Ένωσης Εφοπλιστών για αγκυροβόλιο κρουαζιερόπλοιων στο Κατάκολο και θα προσφέρουν έσοδα, τόσο στο Ταμείο, αλλά και στην τοπική αγορά, αφού στα πλοία θα βρίσκονται σχεδόν 250 άτομα προσωπικό, ενώ ο Δήμος Πύργου έχει εφοδιαστεί και με rapid test ανίχνευσης του κορωνοϊού, που μπορούν να προσφερθούν στους τουρίστες και στο προσωπικό των πλοίων», δήλωσε ο κ. Αντωνακόπουλος.

Όσον αφορά τις ξενοδοχειακές μονάδες και εκεί η κατάσταση δεν είναι διαφορετική. Όπως επισημαίνει ο δήμαρχος Πύργου «στόχος είναι να πιάσουν το 40% της πληρότητας, κυρίως με Έλληνες. Θα ανοίξουν τα περισσότερα 1η Ιουλίου και κάποια από τα μέσα Ιουνίου. Τα πράγματα είναι άσχημα, πέραν από τις γενικόλογες προβλέψεις και την ατεκμηρίωτη αισιοδοξία επικοινωνιακού τύπου. Το θέμα δεν είναι πως θα πάμε να κάνουμε μπάνιο το Σαββατοκύριακο στις παραλίες, αλλά αν τις επόμενες ημέρες υπάρχει ελάχιστο εισόδημα στις οικογένειες, και δεν βλέπω αυτό να τους απασχολεί».

Ανησυχητική είναι η εικόνα, που καταγράφεται και στα καταστήματα εστίασης του Πύργου, όπου τα χαμόγελα παραμένουν παγωμένα στους ιδιοκτήτες, οι εργαζόμενοι φοβούνται ότι θα μείνουν χωρίς δουλειά και για αυτή την κατάσταση ο κ. Αντωνακόπουλος είπε ότι «στην αρχή είχαν πάρει φόρα πως θα μοιραστεί η πλατεία του Πύργου. Εδώ ο καθένας έχει 3 πελάτες κάθε βράδυ, όπως τους είχε πει στην αρχή για την καραντίνα, διότι είμαι και καρδιολόγος, ότι πρέπει να μείνουν σπίτια τους, η αλήθεια είναι σκληρή και απλή και δεν πρέπει να την αποφεύγουμε. Για να αλλάξουμε τα πράγματα πρέπει να τα αναγνωρίσουμε, το να τα ξορκίζουμε, να τα ωραιοποιούμε, δεν γίνεται τίποτε. Θα υπάρξει πείνα και όχι φτώχεια, χρειάζονται άμεσα μέτρα ανάταξης από το κράτος».

 

Γιατί η κρουαζιέρα είναι σημαντική για την Ηλεία

Η Ηλεία έχοντας  πληγεί έντονα από την κρίση, την αποβιομηχάνιση, από φυσικές καταστροφές και τώρα από την πανδημία του κορωνοϊού εμφανίζει ιδιαίτερα τοπικά χαρακτηριστικά και πλεονεκτήματα, έτσι ώστε έχει τη δυνατότητα να διαμορφώσει και να προβάλει μια ξεχωριστή ταυτότητα και να πρωταγωνιστήσει στο περιβάλλον που διαμορφώνεται. Διαθέτει, εκτός των άλλων υψηλή εξειδίκευση των κατοίκων της, σημαντικές υποδομές και στρατηγική θέση, έτσι ώστε να υποστηρίξει το σχεδιασμό και την υλοποίηση ενός εναλλακτικού τρόπου ανάπτυξης, συναρτημένου με τη διαμόρφωση ταυτότητας μέσα από τους παραγωγικούς τομείς της οικονομίας. Ένας από τους σημαντικότερους πυλώνες της ηλειακής οικονομίας είναι ο Τουρισμός-Πολιτισμός. Μεγάλο κομμάτι του τουριστικού προϊόντος  της Ηλείας αποτελεί ο τομέας της Κρουαζιέρας . Στην Ηλεία στον τομέα της κρουαζιέρας απασχολούνται πάνω από 1000 εργαζόμενοι σε πάνω από  500 επιχειρήσεις εστίασης και ψυχαγωγίας, μεταφοράς και ενημέρωσης-ξενάγησης, αγροτικές και επισιτισμού, με συνολικό τζίρο άνω των 65.000.000 ευρώ.

Η κρουαζιέρα αποτελεί μέρος του ταχύτατα αναπτυσσόμενου θαλάσσιου τουρισμού, που συνεισφέρει σε σημαντικό βαθμό στην οικονομία του τόπου υποδοχή. Τη βιομηχανία της κρουαζιέρας, χαρακτηρίζει τα τελευταία τριάντα χρόνια μία δυναμική ανάπτυξη. Οι τουρίστες κρουαζιέρας, έχουν σταθερή αύξηση από το έτος 1990 και έπειτα, με κατά κύριο μέσο ρυθμό ανάπτυξης 7%, ενώ εκτιμάται ότι ο αριθμός τους  άγγιξε τα 25 εκατομμύρια το έτος 2019.

Η Μεσόγειος με μερίδιο 18,7% αποτελεί το δεύτερο σε σειρά προορισμό για κρουαζιέρα μετά την Καραϊβική, που κατέχει μερίδιο 33,7% ενώ αναφορικά με τα λιμάνια της, για το έτος 2014, το λιμάνι της Βενετίας ήταν πρώτο σε επιβίβαση και αποβίβαση επιβατών με δεύτερο το λιμάνι της Βαρκελώνης. Σημαντικό ρόλο στην αύξηση της δυναμικής του κλάδου διαδραματίζουν οι κάθετες διαδικασίες ολοκλήρωσης, επηρεάζοντας σημαντικά τον ανταγωνισμό μεταξύ των λιμένων της περιοχής ενώ η συνεχιζόμενη ανάπτυξη στην αγορά της Μεσογείου αναμένεται να συνεχιστεί και στο εγγύς μέλλον, απόρροια της αναμενόμενης γεωπολιτικής σταθερότητας, ιδιαίτερα στην κεντρική-ανατολική πλευρά της, και των αποτελεσματικών στρατηγικών μάρκετινγκ, οι οποίες έχουν ενσωματωθεί στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων των λιμένων των περιοχών αυτών. Η πανδημία ήρθε την εποχή που η κρουαζιέρα αύξανε τους ρυθμούς ανάπτυξης.

 

Θέμα επιβίωσης για την παγκόσμια κρουαζιέρα

Θέμα επιβίωσης έχει τεθεί πλέον για την παγκόσμια κρουαζιέρα. Όμιλοι κολοσσοί έχουν προσφύγει σε δανεισμό με υπέρογκα επιτόκια. Τα κρουαζιερόπλοια είναι δεμένα και υπάρχουν πλέον μόνο έξοδα και καθόλου έσοδα.

«Η οικονομική καταστροφή των εταιρειών κρουαζιερόπλοιων σε παγκόσμια κλίμακα είναι ανυπολόγιστη. Οι δύο μεγαλύτερες εταιρείες κρουαζιερόπλοιων, η CARNIVAL και η ROYAL CARIBBEAN, αναγκάστηκαν εκ των πραγμάτων να συνάψουν δανειακές υποχρεώσεις δισεκατομμυρίων δολαρίων με υπέρογκα επιτόκια για να μπορέσουν να αντιμετωπίσουν τις τεράστιες οικονομικές υποχρεώσεις τους λόγω της αναγκαστικής αργίας των κρουαζιερόπλοιων αλλά και της εκ των πραγμάτων ακύρωσης των μελλοντικών προγραμματισμένων κρουαζιέρων για το έτος 2020» επισημαίνει ο Μιχάλης Λάμπρος πρώην αντιπρόεδρος της Ένωσης Εφοπλιστών Κρουαζιερόπλοιων και Φορέων Ναυτιλίας και Γενικός Διευθυντής της Majestic International Cruises. «Αυτή τη στιγμή έχουν παροπλισθεί σε παγκόσμια κλίμακα πάνω από 250 κρουαζιερόπλοια, ενώ άλλα περίπου 100 είναι σε κατάσταση αργίας ανά τον κόσμο, έως ότου καταφέρουν να βρουν ασφαλές αγκυροβόλιο ή ασφαλές λιμάνι. Στα περισσότερα από αυτά βρίσκονται εγκλωβισμένοι αρκετές δεκάδες χιλιάδες πληρώματα τα οποία αδυνατούν να επαναπατριστούν λόγω έλλειψης αεροπορικών μεταφορικών μέσων», τονίζει.

Σύμφωνα με τον Μιχάλη Λάμπρο «οι απώλειες για την ελληνική οικονομία από μια τρίμηνη παύση κρουαζιέρων στα Ελληνικά λιμάνια υπολογίζονται στα 200.000.000 ευρώ ενώ η μείωση των θέσεων εργασίας θα είναι της τάξεως των 1.500 με ανάλογες μισθολογικές απώλειες».

Οι επιπτώσεις στις επιχειρήσεις του κλάδου αναμένεται να είναι συντριπτικές. Με βάση τις αποτιμήσεις των χρηματοοικονομικών παραγωγών επί των τίτλων χρέους των τριών μεγαλύτερων ομίλων του κλάδου, η πιθανότητα μιας επιλεκτικής χρεοκοπίας είναι μεγαλύτερη του 20%.

Οι ειδικοί εκτιμούν πως πολλές μικρότερες εταιρείες δεν θα μπορέσουν να αντέξουν το πλήγμα από την απώλεια κύκλου εργασιών που συνεπάγονται το «πάγωμα» της κρουαζιέρας και η συρρίκνωση της ζήτησης. Η Carnival Corp, η Royal Caribbean Cruises και η Norwegian Cruise Line Holdings αναμένουν να χάσουν συνολικά 555 εκατομμύρια δολάρια από τα κέρδη του 2020 ως αποτέλεσμα του ιού.

 

Στην Ελλάδα

Στην Ελλάδα 42 λιμάνια φιλοξενούν κάθε χρόνο 5,2 εκατομμύρια κινήσεις επιβατών σε 4.300 κρουαζιέρες. "Κινήσεις επιβατών", παρεμπιπτόντως, αποκαλούμε τις στάσεις που κάνει κάθε επιβάτης σε λιμάνια κατά τη διάρκεια της κρουαζιέρας του. Ένα κρουαζιερόπλοιο 1.000 επιβατών που κατά τη διάρκεια του ταξιδιού του ελλιμενίζεται σε τέσσερα λιμάνια μετρά 4.000 "κινήσεις επιβατών". Αυτό είναι και το χρησιμότερο μέγεθος για την αγορά της κρουαζιέρας. Περισσότεροι από 2 εκατομμύρια μεμονωμένοι ταξιδιώτες φτάνουν στα ελληνικά λιμάνια με κρουαζιερόπλοια κάθε χρόνο, αλλά το επίσημο νούμερο που αφορά την αγορά είναι το πόσες στάσεις -"κινήσεις" κάνουν αυτοί οι επιβάτες στα λιμάνια μας. Το νούμερο αυτό τα τελευταία χρόνια είναι λίγο-πολύ σταθερό γύρω στα 5-5,5 εκατομμύρια κινήσεις.

Από αυτά τα 42 λιμάνια, πάντως, μόνο 6 λειτουργούν ή λειτούργησαν στο πρόσφατο παρελθόν ως λιμένες αφετηρίας: του Πειραιά, της Κέρκυρας, της Ρόδου, του Ηρακλείου, του Λαυρίου και της Θεσσαλονίκης. Το 2016 οι επιβιβάσεις/αποβιβάσεις επιβατών home-porting σε αυτά τα έξι λιμάνια ανήλθαν σε 468.000 -ένα πολύ μικρό ποσοστό της συνολικής κίνησης, και μάλιστα ένας αριθμός που μειώνεται σε σχέση με το παρελθόν. Πέρυσι οι επιβάτες που ξεκίνησαν την κρουαζιέρα τους από ένα ελληνικό λιμάνι ήταν 60.000 λιγότεροι από ό,τι το 2010.

Αλλά από πού προέρχονται τα "τουριστικά έσοδα" στην κρουαζιέρα; Οι άμεσες οικονομικές επιπτώσεις μιας κρουαζιέρας σε ένα λιμάνι-προορισμό συνοψίζονται στα εξής:

-Δαπάνες των επιβατών στον προορισμό που επισκέπτονται.

-Δαπάνες της εταιρείας για την εξυπηρέτηση του κρουαζιερόπλοιου στο λιμάνι.

-Δαπάνες των μελών του πληρώματος του κρουαζιερόπλοιου (συχνά περισσότεροι από 1000 άνθρωποι).

 

Στην Ευρώπη

Η αγορά της κρουαζιέρας συνεισφέρει περί τα 41 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως στην ευρωπαϊκή οικονομία, τόσο χάρη στις άμεσες όσο και χάρη στις έμμεσες και συνεπαγόμενες δαπάνες. Η Ευρώπη συμβάλλει σημαντικά στην παγκόσμια αγορά της κρουαζιέρας όχι μόνο εξαιτίας της έντονης δραστηριότητας στη Μεσόγειο και -λιγότερο- στη Βόρεια Ευρώπη, αλλά και χάρη στο σημαντικό αριθμό επιβατών κρουαζιέρας που προέρχονται από ευρωπαϊκές χώρες (κυρίως Γερμανία, Ηνωμένο Βασίλειο, Ισπανία και Ιταλία) αλλά και εξαιτίας της κατασκευής κρουαζιερόπλοιων σε μεγάλα εξειδικευμένα ναυπηγεία της Ιταλίας, της Γαλλίας και της Γερμανίας. Η ιταλική οικονομία, ας πούμε, κερδίζει από την κρουαζιέρα περί τα 4,6 δισ. ευρώ ετησίως, καθώς εκτός από τα δημοφιλή λιμάνια-προορισμούς διαθέτει και μεγάλες εταιρίες κρουαζιέρας, μεγάλα ναυπηγεία και μια σημαντική εσωτερική αγορά.

Σε μεμονωμένα λιμάνια η οικονομική επίπτωση της κρουαζιέρας μπορεί να είναι πολύ σημαντική. Το λιμάνι της Βαρκελώνης, ας πούμε, που είναι το μεγαλύτερο λιμάνι κρουαζιέρας της Μεσογείου  και το τέταρτο μεγαλύτερο στον κόσμο, αποφέρει συνολικά ετήσια έσοδα κοντά στα 800 εκατ. ευρώ στην τοπική οικονομία, ένα ποσό σχεδόν διπλάσιο από τα συνολικά έσοδα της Ελλάδας από την κρουαζιέρα πέρυσι. Συγκεκριμένα, οι εταιρείες κρουαζιέρας τροφοδοτούν την οικονομία της Βαρκελώνης με 121 εκατ. ευρώ το χρόνο, οι επιβάτες και τα πληρώματα των πλοίων με πάνω από 320 εκατ. το χρόνο, ενώ οι έμμεσες οικονομικές επιπτώσεις στην τοπική οικονομία ανέρχονται σε πάνω από 350 εκατ. το χρόνο. Κάθε κρουαζιερόπλοιο που φτάνει στο λιμάνι της Βαρκελώνης αφήνει 2,2 εκατ. την ημέρα στην οικονομία της Καταλονίας. Οι έμμεσες επιπτώσεις, δε, δεν επηρεάζουν μόνο τον τομέα του τουρισμού αλλά και άλλους τομείς όπως η εφοδιαστική αλυσίδα, η παραγωγή τροφίμων, οι υπηρεσίες υγείας, η διαχείριση αποβλήτων κλπ. Η κρουαζιέρα δίνει δουλειά σε 7.000 ανθρώπους στην πόλη της Βαρκελώνης σήμερα.

 

Τα ελληνικά δεδομένα

Διάφορες έρευνες έχουν αποτυπώσει οικονομικά στοιχεία και για τα ελληνικά δεδομένα. Τα συνολικά έσοδα από την κρουαζιέρα στα ελληνικά λιμάνια υπολογίζονται στα 489 εκατ. ευρώ για το 2015. Μια έρευνα του 2008 για το λιμάνι του Πειραιά είχε υπολογίσει ότι οι άμεσες δαπάνες της δραστηριότητας της κρουαζιέρας στο λιμάνι έφταναν τα 220 εκατ. ευρώ το χρόνο, με τα μισά περίπου να είναι οι δαπάνες των επιβατών (η δαπάνη ανά επιβάτη υπολογίστηκε στα 94,2 ευρώ). Άλλη έρευνα του 2009 εκτίμησε τη μέση δαπάνη ανά επιβάτη στα 40,5 ευρώ για το λιμάνι της Χίου, το οποίο είναι λιμάνι διέλευσης. Μια έκθεση της Τράπεζας της Ελλάδος εκτιμά τη μέση δαπάνη ανά επιβάτη σε λιμάνια αφετηρίας στα 140 ευρώ, αλλά κι αυτή η εκτίμηση κρίνεται συντηρητική. Η Διεθνής Ένωση Εταιριών Κρουαζιέρας (Cruise Lines International Association – CLIA), εκτιμά τις δαπάνες ανά επιβάτη home-porting στα 310 δολάρια.

Παρ’ όλη την ποικιλία στις εκτιμήσεις (για της ανάγκες της έρευνας έγινε η παραδοχή δαπάνης ανά επιβάτη home-porting στα 160 ευρώ, για τον λιμένα του Πειραιά), το σίγουρο είναι ότι τα έσοδα που προκύπτουν από το home -porting είναι πολλαπλάσια. Φανταστείτε ότι για τους επιβάτες και τα μέλη του πληρώματος περιλαμβάνουν αεροπορικές ανταποκρίσεις, μεταφορές από και προς το λιμάνι, πιθανές διανυκτερεύσεις, επισκέψεις σε αξιοθέατα, δαπάνες για μεταφορές, τροφή και ψυχαγωγία στην πόλη, ενώ οι δαπάνες για το κρουαζιερόπλοιο περιλαμβάνουν προμήθειες σε καύσιμα και άλλα αγαθά απαραίτητα για τη φιλοξενία εκατοντάδων ή και χιλιάδων επιβατών, αλλά και μικρές ή μεγάλες επισκευές και υπηρεσίες συντήρησης, μεταξύ άλλων. Βεβαίως, όλα αυτά απαιτούν υποδομές για τη φιλοξενία κρουαζιερόπλοιου και επιβατών, υπηρεσίες ελέγχου, υπηρεσίες διαχείρισης αποσκευών, τελωνειακές διαδικασίες, υπηρεσίες ανεφοδιασμού και υποδομές αγοράς ανεφοδιασμού και προμήθειας των απαραίτητων για το πλοίο.

 

Share this:
Tags:

-

-